Bv cvba HCGB Advocaten • Amerikalei 215, 2000 Antwerpen • T + 32 3 259 09 59 • F + 32 3 237 60 36 • 

Terug naar het overzicht

Het Vlaams Regeerakkoord en de schenk- en erfbelasting

Het Vlaams Regeerakkoord bevat weinig punten over schenk- en erfbelasting.

 

1. « We moedigen mensen aan om te opteren voor de fiscaal voordelige en rechtszekere oplossing van de geregistreerde schenking. Voor niet-geregistreerde schenkingen verlengen we de zgn. ‘verdachte’ periode van 3 naar 4 jaar ».

Het schenken via een hand- of bankgift of via een buitenlandse notariële akte (die niet in België wordt geregistreerd) wordt iets minder interessant. De schenker moet immers 4 jaar in leven blijven in plaats van 3 om te ontsnappen aan de heffing van erfbelasting.  Het is dus iets meer ‘secuurder’ (met « rechtszekerheid » heeft dit echter niets te maken) om te schenken via een in België geregistreerde schenking.

Het verlengen van de verdachte periode is een verkapte vorm om de registratie verplichtend te maken. Tot het verplicht maken van de registratie van schenkingen is de Vlaamse decreetgever niet bevoegd. Tot het verlengen van de verdachte période blijkbaar wel, al rijst de vraag of men hier niet aan de belastbare materie raakt, waartoe de Vlaamse decreetgever ook niet bevoegd is.

In het verleden is een gelijkaardige ingreep (verlenging tot 7 jaar) doorgevoerd voor schenkingen van familiale ondernemingen en aandelen van familiale vennootschappen via een notariële akte die niet in België werd geregistreerd.

Aangenomen moet worden dat de nieuwe regeling enkel van toepassing zal zijn op schenkingen die te rekenen vanaf de inwerkingtreding van de nieuwe regeling zullen gedaan zijn. Zoniet komt de rechtszekerheid (hier wel aan de orde) in gevaar. Voor de buitenlandse notariële akten is dit niet problematisch gelet op hun vaste datum (vgl. de invoering van de verdachte période van 7 jaar voor schenkingen van familiale ondernemingen en aandelen van familiale vennootschappen via een notariële akte die niet in België werd geregistreerd). Voor de bankgiften en vooral voor de handgiften is het zaak om een semi-vaste datum te verkrijgen om te vermijden dat oude schenkingen toch onder de nieuwe regeling vallen.

 

2. « We ontwerpen daarnaast een regeling voor een vriendenerfenis, waarbij we mensen de kans geven om een bepaald deel van hun erfenis toe te wijzen aan een verwante of niet-verwante persoon als ‘best friend’ waarop dan het voordeligere tarief in rechte lijn wordt toegepast in plaats van de hogere  tarieven in de zijlijn »

Er wordt dus een nieuw “bijzonder tarief” ingesteld waarvan de percentages blijkbaar overeen zullen stemmen met het tarief in de rechte lijn (3% op de eerste 50.000 euro, 9% op de volgende schijf van 200.000 euro en 27% op wat die 250.000 euro overtreft).

Aangenomen wordt:

  • Dat er slechts één begunstigde zal kunnen worden aangeduid (in het testament, in de aangifte?);
  • Dat er geen splitsing zal zijn tussen roerende en onroerende goederen;
  • Dat er evenmin een globalisatie zal zijn;
  • Dat het een verwante (dus ook een bloedverwant of partner  die in groep 2 of 3 valt) of een niet-verwante persoon kan zijn maar wat met rechtspersonen?
  • Dat er geen plafond zal zijn?
  • En wat met de fictiebepalingen?

 

 

3. “We wijzigen tevens de regeling rond duo-legaten, waarbij we het zuiver altruïstisch element van deze legaten herstellen en versterken met een tariefverlaging”

Duo-legaten worden vaak op zo’n manier omschreven dat de verre verwanten of kennissen een maximaal deel van de nalatenschap bekomen en het goede doel een minimaal deel. Het algemeen fiscaal misbruik beginsel is op deze testamentaire clausules niet van toepassing.

Wat de Vlaamse Overheid precies van plan is, is niet geheel duidelijk. Het altruïstisch element van deze legaten lijkt mij best te herstellen door een minimaal deel aan het goede doel toe te kennen. Dat was ook zo voorzien in de eerste circulaire omtrent fiscaal misbruik. Hoe men dat met een tariefverlaging wenst op te lossen is mij niet duidelijk.

 

4. En wat met de punten van de Startnota?

De punten vooropgesteld in de ‘Startnota’ van Bart De Wever (zie vorig bericht: vrijstelling langstlevende echtgenoot/wettelijk samenwonende partner; vrijstelling inwonende kinderen tot 18 jaar; afsluiten van fiscale achterpoortjes; optrekken termijn progressievoorbehoud) vindt men niet meer terug in het regeerakkoord.

Dit betekent niet dat deze punten niet meer aan de orde zullen zijn. Dit geldt zeker voor het afsluiten van de fiscale achterpoortjes.

 

Nicolas Geelhand de Merxem